Đánh giá mức độ tự chủ của các đơn vị sự nghiệp giai đoạn 2017 - 2019

Trong thời gian qua, cơ chế tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập của Ngành Y tế có sự biến chuyển mạnh mẽ, tích cực. Việc giảm chi ngân sách nhà nước (NSNN) buộc đơn vị phải huy động mọi nguồn lực để tăng thu, tiết kiệm chi nhằm bảo đảm hoạt động của đơn vị, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong điều hành tài chính. Các đơn vị đã chủ động trong sắp xếp lại tổ chức/thành lập mới các khoa phòng, điều chuyển cán bộ giữa các khoa phòng/bộ phận theo phương án tự chủ đã được UBND tỉnh phê duyệt. Hầu hết các đơn vị đều mở rộng các loại hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe dưới các hình thức xã hội hóa (liên doanh liên kết hoặc cổ phần hóa). Năm 2017 là năm đầu tiên thực hiện cơ chế giảm cấp NSNN. Các đơn vị nhóm II được hỗ trợ một phần NS để chi thường xuyên.Tuy nhiên nguồn thu BHYT được quyết toán trong năm thấp nên các đơn vị không đủ nguồn để đảm bảo chi thường xuyên. Chỉ có 5/12 đơn vị được phân loại nhóm II đảm bảo mức độ tự chủ và mức độ tự chủ thấp hơn mức được giao. Có 02 đơn vị thuộc nhóm III đạt mức tự chủ trên 100% là BVĐK Thạch Hà và BV Mắt. Năm 2018 giá dịch vụ tăng tạo điều kiện cho các đơn vị tăng nguồn thu, mức độ tự chủ của các đơn vị có sự thay đổi rõ rệt. Có 14 đơn vị đảm bảo tự chủ 100% chi thường xuyên, trong đó 12/12 đơn vị được phân loại nhóm II và 02 đơn vị được phân loại nhóm III (đạt mức tự chủ cao hơn dự kiến: BVĐK Thạch Hà và BV Mắt). Năm 2019, theo số liệu ước tính, số đơn vị đảm bảo tự chủ 100% chi thường xuyên là 14 đơn vị, trong đó có 12/12 đơn vị thuộc nhóm II và 2 đơn vị thuộc nhóm III (BVĐK Thạch Hà và BV Mắt). Trong giai đoạn 2017 – 2019, BVĐK Thạch Hà và BV Mắt mặc dù được phân loại là đơn vị tự chủ nhóm III nhưng thực tế, khả năng tự chủ đảm bảo trên 100%, vì vậy, có thể xem xét phân loại cho các đơn vị này ở giai đoạn tiếp theo 2020 – 2022.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận những thuận lợi và khó khăn thực tế trong triển khai tự chủ tại các đơn vị thời gian qua về tổ chức bộ máy và biên chế, bất cập về cơ chế tài chính; Một số văn bản quy phạm pháp luật hiện hành chưa đồng bộ, một số điểm không còn phù hợp với thực tiễn gây khó khăn cho các đơn vị trong quá trình thực hiện. Nguồn thu của các cơ sở KCB phụ thuộc vào số kinh phí được thanh quyết toán chi phí KCB BHYT của cơ quan BHXH. Vì vậy, việc cấp ứng kinh phí không đảm bảo và thanh quyết toán không kịp thời dẫn đến tình trạng các đơn vị không đủ nguồn để trang trải các hoạt động chi thường xuyên. KCB BHYT thực hiện chế độ thông tuyến khám chữa bệnh nhưng vẫn áp dụng khoán quỹ BHYT dẫn đến việc chi phí vượt quỹ tại cơ sở khám chữa bệnh gia tăng.

Kết luận tại hội nghị, Bác sĩ Nguyễn Tuấn-Phó Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh: Với cơ chế tự chủ, các đơn vị đã sắp xếp lại bộ máy nhân sự phù hợp với chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức; chủ động xây dựng vị trí việc làm, cơ cấu chức danh nghề nghiệp, số người làm việc và tuyển dụng bổ sung người làm việc theo đúng quy định; chủ động điều hành, sử dụng và quản lý kinh phí đúng mục đích, có hiệu quả, đồng thời phát huy tối đa mọi nguồn lực nhằm cung cấp dịch vụ y tế với chất lượng chuyên môn cao đáp ứng sự hài lòng của người dân. Thời gian tới, các đơn vị cần chủ động cân đối thu - chi, nêu cao tinh thần tự chủ tự chịu trách nhiệm trong công tác điều hành và quản lý tài chính của đơn vị. Hạn chế việc sử dụng nguồn cấp ứng KCB BHYT của BHXH để chi lương tăng thêm, trích lập các quỹ khi chưa cân đối thu - chi. Thường xuyên rà soát, đánh giá về mức độ tự chủ, nâng cao hiệu quả hoạt động tại đơn vị. Phòng Kế hoạch-Tài chính của Sở hướng dẫn  các bệnh viện sớm xây dựng đề án trình UBND phê duyệt.