Trung tâm Y tế Thạch Hà giám sát tại nhà bệnh nhân phong trên địa bàn

Trong đợt giám sát, đoàn tiến hành đánh giá tuân thủ điều trị, kiểm tra phát hiện sớm phản ứng phong (type 1, type 2), đánh giá mức độ tổn thương thần kinh ngoại biên, hướng dẫn các bài tập bảo tồn chức năng, chăm sóc da–mắt–bàn tay–bàn chân và rà soát điều kiện sinh hoạt để ngăn ngừa loét, bỏng, chấn thương. Bên cạnh khám lâm sàng, đoàn nhấn mạnh vai trò của tư vấn tâm lý, truyền thông giảm kỳ thị trong gia đình và cộng đồng, giúp người bệnh tự tin điều trị, sinh hoạt và lao động phù hợp. Cách tiếp cận này phù hợp thông lệ quốc tế: phát hiện sớm, điều trị đúng và hỗ trợ tự chăm sóc là chìa khóa giảm gánh nặng tàn tật do bệnh phong.

Đoàn cũng phổ biến thông tin cốt lõi về bệnh và điều trị: bệnh phong (Hansen) là bệnh nhiễm khuẩn mạn tính do Mycobacterium leprae, có thể chữa khỏi hoàn toàn bằng đa hóa trị liệu (MDT). Phác đồ MDT do WHO bảo đảm cung ứng miễn phí, giúp tiêu diệt vi khuẩn, cắt đường lây truyền và ngăn biến chứng nếu người bệnh tuân thủ điều trị đầy đủ. Thông điệp “phát hiện sớm – điều trị sớm – điều trị đủ” tiếp tục được nhấn mạnh tới người bệnh và người chăm sóc.

Tại Việt Nam, mục tiêu “loại trừ bệnh phong là vấn đề sức khỏe cộng đồng” đã đạt ở cấp quốc gia từ năm 1995 và ở cấp tỉnh vào năm 2000; giai đoạn gần đây, tỷ lệ lưu hành tiếp tục duy trì ở mức rất thấp. Tuy vậy, công tác giám sát, quản lý ca bệnh và hỗ trợ phục hồi chức năng vẫn phải duy trì đều đặn nhằm bảo đảm “dặm cuối” hướng tới không còn lây nhiễm trong cộng đồng theo Chiến lược phong toàn cầu 2021–2030. Vì thế, các đợt thăm khám tại nhà định kỳ tại các xã ở khu vực Thạch Hà là mắt xích quan trọng để không bỏ sót ca, xử trí kịp thời phản ứng phong và duy trì chất lượng sống cho người bệnh.

Nội dung kiểm tra tại hộ gia đình lần này cũng tập trung vào hướng dẫn “tự chăm sóc” (self-care) – phương pháp đã chứng minh giúp giảm đáng kể nguy cơ tổn thương, loét và tàn tật do mất cảm giác ở tay, chân, mắt. Người bệnh được nhắc các bước đơn giản nhưng thiết yếu như kiểm tra da–bàn chân hằng ngày, ngâm–lau khô–dưỡng ẩm, sử dụng giày dép bảo vệ, tránh nguồn nhiệt trực tiếp, và tập vận động phòng cứng khớp. Song song, gia đình được khuyến khích hỗ trợ, nhắc lịch thuốc, đồng thời nhận diện sớm dấu hiệu bất thường để báo cơ sở y tế.

Đối với nguy cơ lây truyền trong hộ gia đình, đoàn giám sát củng cố hoạt động sàng lọc người tiếp xúc gần, đặc biệt khi có dấu hiệu nghi ngờ trên da hoặc thần kinh ngoại biên. Thực hành quốc tế cho thấy khảo sát người tiếp xúc là biện pháp hiệu quả trong tăng phát hiện sớm, từ đó điều trị kịp thời và cắt đường lây. Những hướng dẫn này sẽ tiếp tục được lồng ghép trong các đợt kiểm tra sau, đồng thời đẩy mạnh giáo dục sức khỏe để khuyến khích tự đến khám khi có dấu hiệu.

Trung tâm Y tế Thạch Hà tái khẳng định cam kết duy trì quản lý người bệnh phong an toàn, nhân văn và không kỳ thị, bảo đảm thuốc men, theo dõi định kỳ tại cơ sở và tại nhà, gắn với mạng lưới tuyến xã, thôn. Hoạt động giám sát ngày 21/8/2025 là một bước cụ thể hóa chiến lược “lấy người bệnh làm trung tâm” của ngành y tế, đồng hành cùng mục tiêu chung của WHO hướng tới loại trừ lây nhiễm trong thập kỷ này. Người dân khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ (mảng da tê/bất thường, yếu–tê dây thần kinh, khô mắt…) hãy liên hệ cơ sở y tế gần nhất hoặc Trung tâm Y tế Thạch Hà để được tư vấn, thăm khám và điều trị miễn phí, kịp thời.

Thông tin liên hệ: Trung tâm Y tế Thạch Hà – Điện thoại: 086.201.3121 – Địa chỉ: Tổ dân phố 9, xã Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.