TRUNG TÂM Y TẾ THẠCH HÀ

https://trungtamytethachha.vn

Khoa học về giấc ngủ - Nền tảng sức khoẻ toàn diện

Giấc ngủ là một cột trụ không thể thiếu sức khỏe thể chất và tinh thần thần thoại, thường được đánh giá thấp trong cuộc sống hiện đại. Trung bình, chúng tôi dành khoảng một phần ba cuộc đời để ngủ, tương đương với 28 năm. Tuy nhiên, tầm quan trọng của giấc ngủ thường chỉ được nhận ra khi chúng ta phải đối mặt với những hậu quả tiêu cực của việc thiếu ngủ. Trên quy mô toàn cầu, tình trạng thiếu ngủ gây hại kinh tế ước tính 411 tỷ USD mỗi năm, báo cáo của Rand Corporation năm 2016. Một cuộc khảo sát về giấc ngủ toàn cầu của Philips năm 2019 cũng cho thấy có tới 62% người trưởng thành trên thế giới báo cáo phải các vấn đề liên quan đến giấc ngủ. Điều này nhấn mạnh cần phải hiểu rõ hơn về khoa học giấc ngủ và những hoạt động sâu rộng của nó đến cuộc sống đời sống của mỗi cá nhân và xã hội.
Khoa học về giấc ngủ - Nền tảng sức khoẻ toàn diện

Cơ Chế Giấc Ngủ: Các giai đoạn và Chu Kỳ
Giấc ngủ không phải là một trạng thái bất động đồng nhất mà là một quá trình phức tạp được chia thành nhiều giai đoạn, diễn ra theo chu kỳ liên tục trong suốt đêm. Họ thường trải qua thời gian từ 4 đến 6 giấc ngủ mỗi đêm, với mỗi chu kỳ kéo dài trung bình từ 90 đến 110 phút. Các giai đoạn chính của giấc ngủ bao gồm:
• Giấc ngủ Non-REM (NREM): Đây là giai đoạn sử dụng phần lớn thời gian ngủ và được chia thành ba giai đoạn nhỏ hơn:
• N1 (Giấc ngủ nhẹ):
• N2 (Giấc ngủ thực sự):
• N3 (Giấc ngủ sâu/sóng chậm):
• Giấc ngủ REM (Rapid Eye Movement):
Hoạt động não bộ thay đổi đáng kể, lên tới 400%, giữa các giai đoạn khác của giấc ngủ, cho thấy sự kiện và giấc ngủ năng lượng động của quá trình này. Việc hiểu rõ các giai đoạn này giúp chúng tôi nhận thức được tầm quan trọng của công việc đã hoàn thành
đủ chu kỳ ngủ để đạt được lợi ích tối đa cho sức khỏe.
Nhịp Sinh Học (Nhịp điệu sinh học): Đồng Hồ Nội Tại Của Cơ Thể
Nhịp sinh học, hay đồng hồ sinh học bên trong cơ thể, là một hệ thống sinh học 24 giờ điều hòa chu kỳ thức-ngủ và nhiều chức năng sinh lý khác, bao gồm thân nhiệt, sản xuất hormone và cảm giác đói. Hệ thống này được kiểm soát yếu tố chủ yếu bởi một vùng nhỏ trong não không được gọi là nhân siêu chéo (hạt nhân siêu chéo - SCN), nằm ở vùng dưới sườn. SCN nhận tín hiệu trực tiếp từ rương ảo của mắt, điều này giải thích tại sao ánh sáng lại là yếu tố điều hòa mạnh mẽ nhất đối với nhịp sinh học. Khi có ánh sáng tự nhiên, đặc biệt là ánh sáng ban ngày, SCN sẽ gửi tín hiệu ức chế sản xuất melatonin - một loại hormone gây buồn ngủ, giúp chúng ta tỉnh táo  và hoạt động. Ngược lại, khi trời tối, quá trình sản xuất melatonin được kích hoạt, đạt đỉnh cao vào ban đêm, giúp cơ thể chuẩn bị cho giấc ngủ và cảm thấy buồn ngủ. Tuy nhiên, trong thời đại công nghệ số, việc tiếp tục căng thẳng với ánh sáng xanh phát ra từ màn hình các thiết bị điện tử (điện thoại, máy tính bảng, TV) vào buổi tối đã trở thành một thức thức lớn. Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn, hiệu quả đặc biệt trong công việc ức chế sản xuất melatonin, làm chậm quá trình này trung bình 40 phút. Điều này khiến chúng ta khó đi vào giấc ngủ hơn và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ tổng thể. Việc duy trì nhịp sinh học ổn định thông qua công việc tiếp xúc hợp lý với ánh sáng tự nhiên và hạn chế ánh sáng xanh vào ban đêm là chìa khóa để có một giấc ngủ ngon.

Tác Động Của Giấc Ngủ Lên Chức Năng Nhận Thức Ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với các chức năng nhận thức thức của Não bộ, từ cố định trí nhớ để có khả năng học tập và giải quyết vấn đề. Khi họ ngủ, không bộ não yên tĩnh mà thực hiện các công việc "dọn dẹp" và "sắp xếp" thông tin đã được tải trong ngày.

Trí nhớ  giấc ngủ sâu, đặc biệt là giai đoạn sóng chậm (N3), là thời điểm vàng để không củng cố cố ký ức. Trong giai đoạn này, các ký ức mới được chuyển từ vùng hồi phục hải mã (trung tâm trí nhớ ngắn hạn) sang vỏ não trước (nơi lưu trữ trí nhớ dài hạn). Điều này giúp chúng tôi ghi nhớ thông tin tốt hơn và dễ dàng truy xuất khi chúng cần.

Học tập
Khả năng học hỏi của con người bị ảnh hưởng nghiêm trọng do tình trạng thiếu ngủ. Nghiên cứu của Trường Y Harvard đã chỉ ra rằng, khả năng học hỏi có thể giảm tới 40% nếu một người không ngủ đủ giấc. Hỗ trợ giấc ngủ không được xử lý và chuẩn bị thông tin mới hợp lý cho quá trình học tập vào ngày hôm sau

Tập trung chỉ một đêm thiếu ngủ cũng có thể làm giảm khả năng tập trung xuống 33%. Khi thiếu ngủ, khả năng duy trì sự chú ý và hoàn thành nhiệm vụ phức tạp của não bị suy yếu đáng kể, dẫn đến hiệu suất làm việc và học tập hiệu quả.

Giải quyết vấn đề và sáng tạo giai đoạn ngủ giấc ngủ REM đặc biệt quan trọng trong việc tăng cường khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề. Trong giai đoạn này, không thể tạo ra các kết nối mới giữa những ý tưởng tưởng chừng như không liên quan, giúp họ xem xét vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau và đưa ra các giải pháp đột phá. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, giấc ngủ REM có thể tăng cường khả năng giải quyết vấn đề gấp 2,5 lần.

Tác Động Lên Sức Khỏe Thể Chất và Tinh Thần
Giấc Ngủ không chỉ ảnh hưởng đến chức năng nhận thức mà còn là yếu tố sau đó cho sức khỏe tổng thể, từ hệ miễn dịch đến sức khỏe tim mạch và tinh thần.

Hệ miễn dịch giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì một hệ miễn dịch sức khỏe. Khi chúng ta ngủ, cơ thể sản xuất và giải phóng cytokine, một loại protein đóng vai trò thiết yếu trong việc chống nhiễm trùng và viêm. Ngược lại, tình trạng thiếu ngủ có thể ức chế hoạt động của 70% tế bào miễn dịch tự nhiên (tế bào T và kháng thể), khiến cơ thể dễ dàng bị tấn công bởi virus và vi khuẩn hơn.

Hormon ngủ sâu là thời điểm có thể giải phóng phần lớn hormone tăng trưởng, cần thiết cho quá trình sửa chữa tế bào khỏe mạnh, xây dựng cơ bắp và duy trì xương khỏe mạnh. Ngoài ra, giấc ngủ còn điều hòa các hormone quan trọng khác như insulin (kiểm soát đường huyết) và ghrelin/leptin (kiểm soát cảm giác đói và no). Missing sleep có thể dẫn đến phản kháng insulin, tăng nguy cơ tiểu đường type 2 và rối loạn cân bằng ghrelin/leptin, dẫn đến tăng cảm giác giác ăn và tăng cân.

Sức khỏe tim mạch
Thiếu ngủ mãn tính là một yếu tố nguy cơ đáng kể đối với các bệnh tim mạch. Nó có thể làm tăng áp lực, viêm nhiễm nấm và lượng đường trong máu, tất cả đều góp phần vào nguy cơ bệnh tim. Các nghiên cứu đã cho thấy, thiếu ngủ mãn tính có thể làm tăng 40% nguy cơ cao huyết áp và bệnh tim.

Sức khỏe tinh thần thần mối liên hệ giữa giấc ngủ và sức khỏe tinh thần rất chặt chẽ. Giấc ngủ không đủ hoặc chất lượng gần gũi có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về lo lắng và trầm cảm.\ Các nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm, nguy cơ mắc chứng lo âu và trầm cảm có thể tăng lên 30%. Giấc ngủ giúp não bộ xử lý cảm xúc, giảm căng thẳng và duy trì sự ổn định tâm trí.

Hậu Quả Của Thiếu Ngủ Và Loạn Ngủ Ngủ và các rối loạn giấc ngủ không chỉ gây khó chịu tức thời mà còn mang
lại những hậu quả béo phì và lâu dài cho sức khỏe thể chất, tinh thần và hiệu quả hoạt động của con người.
Hiệu suất và An toàn
khi ngủ, khả năng phản ứng của chúng ta có thể chậm hơn tới 300%. Điều
đặc biệt nguy hiểm này trong các hoạt động Yêu cầu tập trung cao như lái xe
hoặc vận hành máy móc. Tình trạng thiếu ngủ 24 giờ liên tục có tác động tương
đương với nồng độ cồn 0,08% trong máu, mức độ được coi là phù hợp pháp ở
nhiều quốc gia, làm tăng đáng kể nguy hiểm tai nạn giao thông và tai nạn động lao.
Rủi ro sức khỏe dài hạn
Thiếu ngủ mãn tính và rối loạn giấc ngủ kéo dài có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức
khỏe gây tử vong:
• Béo phì:
• Bệnh Alzheimer:
• Tiểu đường loại 2:
ảo mộng ngủ phổ biến
Hai trong số các rối loạn giấc ngủ phổ biến nhất là:
• Mất ngủ:
• Ngng đột khi ngủ:
Nhận biết và điều trị sớm các rối loạn này rất quan trọng để ngăn chặn các
hậu quả sức khỏe lâu dài.
Chiến Lược Cải Thiện Chất Lượng Giấc Ngủ
Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, chúng ta cần áp dụng một cách tiếp cận toàn diện
, tập trung vào việc thiết lập các thói quen tốt và môi trường ngủ tối ưu hóa.
This được gọi là "vệ sinh giấc ngủ".

Vệ Sinh Giấc Ngủ Nghiêm Ngặt
Thiết lập giờ đi ngủ và thức dậy cố định, kể cả vào cuối tuần, giúp điều hòa nhịp
sinh học của cơ thể. Nhiệt độ phòng lý tưởng để ngủ là từ 18-20°C. Đảm bảo
phòng ngủ tối hoàn toàn, tránh mọi nguồn sáng nhỏ nhất, vì ánh sáng có thể ức
chế sản xuất melatonin.

Thuốc lá trước khi nhẹ lành mạnh
Tránh sử dụng các thiết bị điện tử có màn hình (điện thoại, máy tính bảng, TV) ít nhất
2 giờ trước khi ngủ do ánh sáng xanh gây ức chế melatonin. Thay vào đó,
hãy thực hiện các hoạt động thư giãn như đọc sách (sách giấy), nghe nhạc nhẹ,
tắm nước ấm hoặc thiên định 10 phút để làm dịu tâm trí và cơ thể.

Chế độ ăn uống và tập Luyện Hàm
tiêu thụ caffeine và nicotin, đặc biệt là trong vòng 6 giờ trước khi ngủ.
Tránh ăn bữa tối quá nặng hoặc nhiều dầu mỡ sát giờ ngủ (nên ăn xong 2-3 giờ
trước khi ngủ). Tập thể dục đều đẳng cấp trong ngày giúp cải thiện giấc ngủ nhưng
nên tránh tập luyện cường độ cao vào buổi tối gần giờ đi ngủ.

Tối ưu hóa môi trường yên
tĩnh phòng ngủ yên tĩnh tuyệt đối bằng cách sử dụng nút thiết bị tai hoặc máy tạo
tiếng ồn Yên tĩnh nếu cần. Phòng phải hoàn thiện để cơ sở sản xuất đủ melatonin.
Giữ phòng mát mẻ, sạch sẽ và thoáng mát để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho
một giấc ngủ sâu và ngon.

Kết Luận: Giấc Ngủ - Sự Đầu Tư Cho Cuộc Sống
Qua những phân tích chi tiết về cơ chế, tác động và hậu quả của giấc ngủ, chúng tôi
có thể khẳng định rằng giấc ngủ không phải là một sự lãng mạn thời gian hay một
nhu cầu có thể cắt giảm, mà là một hoạt sinh học thiết yếu và là nền tảng
vững chắc cho sức khỏe toàn diện. Giấc ngủ đủ và chất lượng cao có ảnh hưởng
sâu sắc đến các cạnh của cuộc sống chúng ta, từ khả năng nhận thức, hiệu
suất làm việc, sức khỏe có thể đến sự ổn định thần kinh và cảm xúc xúc xúc.
Đầu tư vào giấc ngủ chính là đầu tư vào năng suất cá nhân, vào sức khỏe lâu dài
và chất lượng cuộc sống tổng thể. Ngay cả những thay đổi nhỏ trong thói
quen ngủ hàng ngày cũng có thể mang lại những lợi ích to lớn và đáng kể. Bằng
cách ưu tiên giấc ngủ, thiết lập bảo vệ giấc ngủ tốt và chủ động tìm hiểu các chiến lược
cải thiện giấc ngủ, chúng ta có thể tối ưu hóa sức khỏe của cơ thể và nâng
cao chất lượng cuộc sống.
Khoa học về giấc ngủ vẫn đang tiếp tục phát triển, mở ra nhiều hiểu biết mới về
vai trò của giấc ngủ đối với sức khỏe con người. Việc tiếp tục nghiên cứu và ứng
dụng những kiến ​​thức này sẽ giúp họ xây dựng một xã hội khỏe mạnh và
hạnh phúc hơn, nơi mà mỗi cá nhân đều có thể khai thác thác thác thác thác tối đa năng lượng
nhờ vào sức mạnh của một giấc ngủ ngon.
                                                               

Tác giả: BS CKII. NGUYỄN THẾ PHIỆT

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây